نقش نماز جمعه و جماعت در اتحاد ملی
بستر مناسبی را این شعار در حوزه فرهنگ عمومی، برای مقوله وحدت و انسجام ملی فراهم آورده است و با برنامهریزیهای جامع میتوان فرهنگ اتحاد ملی و انسجام اسلامی را تقویت و تحکیم ببخشیم.
وحدت در هر جامعهای کلید موفقیت و رمز پیروزی است هر مشکلی را در سطح ملی باید با وحدت ملی حل کنیم حتی اقتدار ملی در پرتو وحدت ملی به وجود میآید، همچنین منافع ملی را باید از طریق وحدت ملی پاسداری کنیم و اگر ادعا شود که حیات و بقاء، بالندگی و والایی یک ملت به وحدت ملی بستگی دارد سخن گزافی بر زبان نرفته است.
دستگاههای فرهنگی و مدیران متفکر و به ویژه رسانهها نسبت به تحقق مفهومی این شعار، مسئولیت سنگینتری را برعهد دارند ولی متأسفانه تا این لحظه کار اساسی و قابل توجهی انجام نگرفته است.
عناوینی که از طرف رهبر اندیشمند انقلاب، در آغاز هر سال برای سال جدید اعلام میشود. از موضوعات بنیادی است که به سرنوشت یک ملت ارتباط پیدا میکند، چرا نباید برای این موضوعات اساسی و بنیادین که در جهت رشد و اعتلا و اقتدار ملی میباشد سرمایهگذاری مناسب انجام بگیرد؟!
تجربه نشان داد که ملت مسلمان ما، انقلاب را با وحدت به پیروزی رسانید و همین گونه کشور را باید با وحدت بسازیم و مشکلات را با وحدت مشکل گشا باشیم.
ما از طریق وحدت، نه تنها تولید اقتدار میکنیم بلکه تولید دیگری از نوع عاطفه و صمیمیت نیز به دست میآید چون در هر کجا که وحدت باشد مهر و عاطفه نیز وجود دارد، بنابراین با تقویت و تحکیم وحدت بار عاطفی جامعه را افزایش بدهیم و به فضای سرد و یخ زده گرما و نشاط ببخشیم.
ما امروز در جامعه، مقولات وحدت بخش فراوان داریم، مقولاتی که به عنوان نقاط مشترک مورد قبول اکثریت قریب به اتفاق جامعه است، به طور نمونه، اسلام عزیز، ایران گرامی، قانون اساسی، زبان شیرین فارسی و انقلاب شکوهمند اسلامی و... از مقولات وحدت بخش در سطح ملی هستند.
امروز اصل ولایت فقیه و شخص ولی فقیه در رأس نظام اسلامی، محور وحدت است و ملت بزرگ و با ایمان ما حول محور این اصل مترقی میتواند به وحدت و اقتدار ملی شکوه و عظمت بیشتری ببخشد.
نمازجمعه که تشریع و تأسیس آن (از این منظر) برای تقویت و تمرین وحدت در جامعه اسلامی میباشد و ترکیبش پیام وحدت را به جامعه القا میکند نقش بسیار سازنده در وحدت ملی ما دارد.
خطبهها و خطابهها در ترویج فرهنگ وحدت و تخریب عوامل تفرقه نقش سازنده و تأثیر بالنده ایفا میکند.
امام جمعه از مسند بلند امامت، با آهنگ وحدت، کاروان امت را مدیریت و هدایت مینماید، او تلاش میکند تا همه گروهها و احزابی که در اصول با یکدیگر اشتراک عقیده دارند ولی در سلیقهها با یکدیگر همآوا نیستند را در کنار هم قرار بدهد و چینش سلیقهها را در صفوف فشرده نماز، با جهتگیری به سمت و سوی کعبه به نمایش بگذارد.
علت نامگذاری روز جمعه به نام جمعه چیست؟
نمازجمعه در واقع میثاق باولایت است. وقتی از امام صادق (ع) سوال می شود که علت نامگذاری روز جمعه چیست؟ امام در پاسخ می فرمایند: “لان الله جمعه فیه الخلق لولایه محمد(ص) و اهل بیته(ع)“ علت نامگذاری این روز به نام جمعه این است که خداوند متعال همه موجودات و مخلوقات را در این روز جمع کرد به خاطر 2 هدف. یکی تحقق ولایت پیامبر(ص) و دیگری ولایت اهل بیت(ع.) براساس این نکات روز جمعه باید به عنوان روز ولایت شناخته شود و نماز جمعه در واقع تجلی ولایت و نماد ولایت است. طبیعی است که مساجد جامعی که در آن نماز جمعه اقامه می شود، محلی است که ولایتمداران در روز جمعه در آنجا اجتماع می کنند.
جایگاه و اهمیت نماز جمعه نسبت به سایر عبادات جمعی چیست؟ و چه اهمیتی برای نظام اسلامی دارد؟
امام(ره) در چند مورد فرمودند که بعضی امور در راس امور هستند. مثلادر خصوص مجلس فرمودند که مجلس در راس امور است و یا در خصوص جنگ فرمودند جنگ در راس امور است. سومین موردی که امام(ره) فرمودند که در راس امور است نماز جمعه بود. نمازجمعه خود یک جبهه سیاسی - فرهنگی است و محیط بسیار مناسبی برای فعالیت سیاسی - فرهنگی به شمار می رود.
از نماز جمعه می توان به عنوان سنگری در مقابل تهاجمات دشمن یاد کرد. بهترین فعالیت ها را می توان در سنگر نماز جمعه انجام داد. نماز جمعه نمایش اقتدار جامعه اسلامی است و پشتیبانی آحاد مسلمانان از حاکمیت دینی را نشان می دهد که به صورت مستمر و فراگیر در سطح کشور هر هفته برگزار می شود.
همه مسلمین باید به این مهم اهمیت لازم را بدهند. مقام معظم رهبری هم در باب اهمیت نماز جمعه بارها نکات خوبی را مطرح فرموده اند. ایشان در دهمین گردهمایی ائمه جمعه سراسر کشور فرمودند: نماز جمعه یک سنگر بسیار کارآمد در مقابل تهاجم فرهنگی دشمن است که باید قدر آن را دانست، این جزو گرانبهاترین دستاوردهای انقلاب است.مجموع این نکات بیانگر این است که نماز جمعه از چه جایگاه و اهمیتی برخوردار است. شاید این تعبیر مناسب باشد که نماز جمعه به مفهومی یک رسانه رسمی حاکمیت دینی است که پیوند عمیقی میان امام با امت برقرار می کند.
چرا در نماز جمعه خطبه قرار داده شده است؟
در پرسش و پاسخی که فضل بن شازان با امام هشتم(ع) دارد آمده که چرا خطبه در نماز جمعه گذاشته است؟ حضرت فرمودند به این دلیل که روز جمعه و نماز جمعه فضایی را ایجاد می کند که عامه مردم در آن حضور پیدا می کنند و خداوند متعال اراده کرده برای امام مسلمین و حاکم دینی یک زمینه و بستری فراهم شود تا او بتواند مردم را موعظه کند و آنها را راهنمایی نماید.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی نماز جمعه منشا چه آثار و برکاتی بود؟
نماز جمعه دارای آثار و برکات فراوانی در ابعاد مختلف است. نماز جمعه نقش موثری در ایجاد اخوت و محبت در میان نمازگزاران دارد و مردم را به مشارکت در امور اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دعوت می کند. نماز جمعه نقش موثری در اتحاد مسلمین دارد و آنها را به سمت و سوی یک هدف واحد هدایت می کند و باعث یکرنگی و یکپارچگی مردم می شود. مباحثی که در نماز جمعه مطرح می شود خوراک مناسبی برای مردم از لحاظ روحی و فکری است. در نماز جمعه خطیب ملزم است که به عنوان رکن واجب خطبه مردم را دعوت به تقوا نماید. کمتر خطبه ای از امیرالمومنین وجود دارد که در آن مردم را دعوت به تقوا نکرده باشد. در قرآن هم 252 بار درباره تقوا و مشتقات آن سخن به میان آمده است. نمازجمعه در جهت خنثی سازی توطئه های دشمن و بحران های آنان نقش موثری ایفا کرده است. چه بسیار نقشه های شوم دشمنان که در نمازهای جمعه خنثی شده اند و موجبات عصبانیت آنان را فراهم ساخته است. در دوران جنگ نمازجمعه نقش پشتیبانی انسانی و مادی و معنوی را به خوبی ایفا کرد. بسیاری از رزمندگان ما در دوران دفاع مقدس از نمازهای جمعه به جبهه ها اعزام می شدند. کمک های سرشار اقتصادی نیز از نمازهای جمعه به جبهه ها سرازیر می شد. بعد از جنگ نیز ما حوادث طبیعی بسیاری داشتیم که نمازجمعه محلی برای جمع آوری کمک های اقتصادی مردم مسلمان بود. بحران هایی که اوایل انقلاب در کشور رخ داد توسط ائمه جمعه شهرستان های مختلف خنثی می شد و در بسیج مردم و سازماندهی راهیپمایی ها و تظاهرات مردم و دعوت آنان به حضور در صحنه نیز فعالانه عمل می کردند.